🖼️ See the drawing + lab 🏠 Course home 🌿 Branch on GitHub ✏️ View source

🖼️ आकृती आणि labThe drawing + lab पूर्ण पानावर उघडा ↗Open full page ↗

🪑 धडा 02 — Drift: जेव्हा वास्तव files शी जुळणे थांबवते

📍 तुम्ही इथे आहात: 12 पैकी धडा 02 · मागे: lesson-01-deploy-by-hand · पुढे: lesson-03-cicd-push

📦 या ब्रँचमध्ये काय आहे

धडा 01, आणि त्यासोबत या संपूर्ण कोर्सचा खलनायक: configuration drift — तुमचे YAML जे सांगते आणि cluster प्रत्यक्षात जे चालवतो त्यातली वाढत जाणारी दरी. भाग 2 मधला प्रत्येक उपाय या धड्यामुळेच अस्तित्वात आहे.

🧒 5 वर्षांच्या मुलाला समजावल्यासारखे

वर्गात शिक्षिकेच्या ड्रॉवरमध्ये एक बसण्याचा तक्ता चिकटवलेला आहे 🗂️ — कोण कुठे बसते, झाडांना पाणी घालणारे 2 जण, projector डावीकडे.

पण दिवसेंदिवस छोट्या गोष्टी घडत राहतात, तक्ता न बदलता:

शुक्रवारची घाई: "आज परीक्षेच्या निकालाची रात्र, आणखी 3 मदतनीस घ्या!" — ओरडून केले, तक्ता बदलून नाही. 🗣️
एक projector बिघडतो; कोणीतरी खोली 3B मधला projector ओढून आणतो. कोणीच ते लिहून ठेवत नाही.
बदली शिक्षिका पुढची रांग "फक्त आजसाठी" बदलते. ती तशीच राहते.

तीन महिन्यांनी तक्ता एक सांगतो, खोली पूर्णपणे वेगळी असते, आणि भीतीदायक भाग हा आहे: 😱

पुढच्या वेळी कोणी निरागसपणे "खोली तक्त्यानुसार परत लावते", तेव्हा ती न नोंदवलेले सगळे बदल एका फटक्यात नष्ट करते — आणि जास्तीचा projector का महत्त्वाचा होता ते कोणालाच आठवत नाही.

तक्ता आणि खोली यांतली ही दरी म्हणजे drift. ही एक मोठी चूक नाही — ही शंभर छोटे "फक्त या वेळी" केलेले बदल आहेत, जे कधीच लिहून ठेवले गेले नाहीत.

🗺️ आकृती

flowchart LR
    git["📄 YAML in git says<br/>replicas: 2<br/>image: v1<br/>limit: 64Mi"]
    cluster["🏫 cluster actually runs<br/>replicas: 5 - Friday panic<br/>image: v2-hotfix-REAL<br/>limit: 512Mi - kubectl edit"]
    boom["💥 next 'clean' apply from git<br/>silently UNDOES every hotfix"]
    git <-. "1 hand-edits, 'just this once'<br/>2 never written back to git" .-> cluster
    cluster --> boom

❓ काय

Drift = cluster ची प्रत्यक्ष स्थिती ≠ तुमच्या files मध्ये जाहीर केलेली स्थिती, जी kubectl edit, kubectl scale, kubectl patch, dashboard वरचे clicks, hotfixes यांमुळे होते.
Drift default ने अदृश्य असतो: live Deployment आता repo शी जुळत नाही हे साधा cluster तुम्हाला काहीच सांगत नाही. kubectl diff आहे, पण ते फक्त ते चालवायचे लक्षात ठेवणाऱ्या व्यक्तीलाच मदत करते.
सगळ्यात वाईट अपयश म्हणजे drift स्वतः नाही — तर न नोंदवलेले fixes पुसून टाकणारे निरागस re-apply, बहुधा एखाद्या incident दरम्यान, रात्री. 🌙

🤔 हे का महत्त्वाचे आहे

Drift मुळेच "staging मध्ये चालले होते" हे खोटे ठरते, disaster recovery अपयशी होते ("फक्त repo पुन्हा apply करा!" — पण repo 3 महिने जुना होता), आणि नव्या सहकाऱ्यांना लिहून ठेवलेल्या कशावरच विश्वास ठेवता येत नाही. ही भावना लक्षात ठेवा — धडा 09 मध्ये, ArgoCD नेमकी हीच परिस्थिती काही सेकंदांत ओळखेल आणि उलटवेल.

🔧 कसे (या repo मध्ये पाहा)

Demo Deployment k8s/deployment.yaml मध्ये replicas: 2 जाहीर करते. आता तुम्ही live cluster ला त्या file शी असहमत करणार आहात — अभिनंदन, तुम्ही 10 सेकंदांत खरा drift तयार केलेला असेल.

🧪 करून पाहा

# the file says replicas: 2 — now vandalize reality:
kubectl -n gitops-school scale deployment hello-school --replicas=5
kubectl -n gitops-school edit deployment hello-school   # change something small, e.g. add a label

# your repo and your cluster now disagree. Would you have noticed?
kubectl diff -f k8s/ | head -30        # ← the honest mirror (run it BEFORE any apply!)

# the horror-movie moment — an innocent teammate "deploys the repo":
kubectl apply -f k8s/
kubectl -n gitops-school get deploy    # replicas back to 2 — your hotfix is GONE, silently

✅ तपासा — तुम्हाला काय दिसायला हवे

Scale + edit नंतर, kubectl diff -f k8s/ रिकामा नसलेला diff छापते (replicas 5 विरुद्ध 2, आणि तुमचे label). निरागस re-apply नंतर, kubectl -n gitops-school get deploy hello-school पुन्हा 2/2 वर येते आणि label गायब होते — आणि kubectl diff आता रिकामा असतो, जणू hotfix कधी अस्तित्वातच नव्हता.

🧹 साफसफाई

kubectl apply -f k8s/ खोली पुन्हा file नुसार लावते. बाकी काहीच काढायचे नाही.

⚠️ नेहमीच्या चुका

kubectl diff फक्त apply नंतर चालवणे आणि drift कधी नव्हताच असा निष्कर्ष काढणे
drift साठी कोणी खलनायक लागतो असे समजणे — incident दरम्यान dashboard वरचा एक click पुरेसा आहे
हाताने hotfix करणे आणि तो नंतर git मध्ये लिहिण्याचा विचार करणे (ते "नंतर" कधीच येत नाही — हाच तर धडा आहे)

🏭 प्रत्यक्ष वापरात हे का महत्त्वाचे आहे: incident दरम्यान "फक्त repo मधून पुन्हा deploy करा" काहीतरी मोडते, याचे पहिल्या क्रमांकाचे कारण drift आहे. Reconcile loop नसलेल्या teams नी निदान CI मधून ठरलेल्या वेळी kubectl diff चालवावे, म्हणजे drift दुरुस्त झाला नाही तरी दिसतो तरी.

⏭️ पुढे

पहिला उपाय: माणसांना deploy करूच देऊ नका. आता येतो courier robot — एक CI/CD pipeline.

git checkout lesson-03-cicd-push

🪑 Lesson 02 — Drift: when reality stops matching the files

📍 You are here: Lesson 02 of 12 · Previous: lesson-01-deploy-by-hand · Next: lesson-03-cicd-push

📦 What's in this branch

Lesson 01, plus the villain of this whole course: configuration drift — the growing gap between what your YAML says and what the cluster actually runs. Every fix in Part 2 exists because of this lesson.

🧒 Explain like I'm 5

The classroom has a seating chart taped in the teacher's drawer 🗂️ — who sits where, 2 plant-waterers, projector on the left.

But day by day, little things happen without updating the chart:

Friday panic: "exam results night, add 3 more helpers!" — done by shouting, not by editing the chart. 🗣️
A projector breaks; someone drags in the one from Room 3B. Nobody writes it down.
A substitute teacher rearranges the front row "just for today". It stays.

Three months later the chart says one thing, the room is completely different, and here's the scary part: 😱

The next time someone innocently "resets the room to the chart", they destroy every unrecorded fix at once — and nobody remembers why the extra projector mattered.

That gap between chart and room is drift. It's not one big mistake — it's a hundred tiny "just this once" edits that never got written down.

🗺️ Diagram

flowchart LR
    git["📄 YAML in git says<br/>replicas: 2<br/>image: v1<br/>limit: 64Mi"]
    cluster["🏫 cluster actually runs<br/>replicas: 5 - Friday panic<br/>image: v2-hotfix-REAL<br/>limit: 512Mi - kubectl edit"]
    boom["💥 next 'clean' apply from git<br/>silently UNDOES every hotfix"]
    git <-. "1 hand-edits, 'just this once'<br/>2 never written back to git" .-> cluster
    cluster --> boom

❓ What

Drift = actual cluster state ≠ declared state in your files, caused by kubectl edit, kubectl scale, kubectl patch, dashboard clicks, hotfixes.
Drift is invisible by default: nothing in a bare cluster tells you the live Deployment no longer matches the repo. kubectl diff exists, but only helps the person who remembers to run it.
Worst-case failure isn't the drift itself — it's the innocent re-apply that wipes undocumented fixes, usually during an incident, at night. 🌙

🤔 Why it matters

Drift is why "it worked in staging" lies, why disaster recovery fails ("just re-apply the repo!" — the repo was 3 months stale), and why new teammates can't trust anything written down. Remember this feeling — in lesson 09, ArgoCD will detect this exact situation in seconds and revert it.

🔧 How (see it in this repo)

The demo Deployment declares replicas: 2 in k8s/deployment.yaml. You're about to make the live cluster disagree with that file — congratulations, you'll have manufactured genuine drift in 10 seconds.

🧪 Try it

# the file says replicas: 2 — now vandalize reality:
kubectl -n gitops-school scale deployment hello-school --replicas=5
kubectl -n gitops-school edit deployment hello-school   # change something small, e.g. add a label

# your repo and your cluster now disagree. Would you have noticed?
kubectl diff -f k8s/ | head -30        # ← the honest mirror (run it BEFORE any apply!)

# the horror-movie moment — an innocent teammate "deploys the repo":
kubectl apply -f k8s/
kubectl -n gitops-school get deploy    # replicas back to 2 — your hotfix is GONE, silently

✅ Verify — what you should see

After the scale + edit, kubectl diff -f k8s/ prints a non-empty diff (replicas 5 vs 2, plus your label). After the innocent re-apply, kubectl -n gitops-school get deploy hello-school is back to 2/2 and the label is gone — and kubectl diff is now empty, as if the hotfix never existed.

🧹 Clean up

kubectl apply -f k8s/ puts the room back to the file. Nothing else to remove.

⚠️ Common mistakes

running kubectl diff only after the apply and concluding there was never any drift
thinking drift needs a villain — one dashboard click during an incident is enough
hotfixing by hand and planning to write it back to git later (later never comes — that is the lesson)

🏭 Why this matters in production: drift is the number-one reason "just redeploy from the repo" breaks something during an incident. Teams without a reconcile loop should at least run kubectl diff from CI on a schedule, so drift is visible even if not fixed.

⏭️ Next

First fix: stop humans from deploying at all. Enter the courier robot — a CI/CD pipeline.

git checkout lesson-03-cicd-push

← Previousdeploy by hand Next →cicd push

This page is the lesson's README from the lesson-02-drift-problem branch, shown here so the whole School stays on one site. Code files open on GitHub at the same branch.